Blog

Political Ideologies - Important Notice!

Political Ideologies class on October 19, 2017 will take place at AZ-26 (Fen-Edebiyat). Our classes from next week on will continue at A-015 as usual until there is another announcement.


Kerem Karaosmanoğlu

Cumhuriyet Takvimi

Horloge-republicaine1


Fransız Devrimi’nin en belirgin özelliklerinden birisi belki tarihte ilk defa gelenekle bağların bu kadar radikal bir biçimde koparma iradesinin gösterilmesiydi. Sıfırdan başlama, sil-baştan yapma çabası günlük hayatı etkileyecek kadar kapsamlı etkilere sahipti.  Fransız Cumhuriyet Takvimi veya Devrim Takvimi bu çabanın enteresan örneklerinden biridir.  Yeni takvime göre artık Cumhuriyet’in ilan edildiği 22 Eylül 1792 sıfır tarihi kabul edilecekti.  Sistem eski takvimden bir hayli farklıydı.  Her bir gün 10  (yeni )saate bölünmüştü.  Her (yeni) saat ise 100 yeni dakikaya, her bir yeni dakika da 100 yeni saniyeye eşitti.  Ayda 10 günden oluşan 3 hafta mevcuttu.  Yeni hesaba göre bir yeni saat 144 eski dakika, 1 yeni dakika da 86.4 eski saniye demekti.  Dolayısıyla 1 yeni saniye 0.864 eski saniyeye eşitti, yani yeni saniye eskisine oranla biraz kısaydı.  Yeni zamana göre saatler yapılmaya başlandı, fakat yeterince başarılı olmadı.  Yılın her bir günü için çiçek, bitki ve balık isimlerinden birer isim belirlendi.  Ay isimleri değiştirildi.  Cumhuriyet Takvimi 1793 ile 1805 arasında 12 yıl resmen kullanıldı.


Tricoteuse

tricoteuse


Fransız Devrimi’nin özellikle giyotinin sıkça kullanıldığı terör döneminde şehir meydanlarında halka açık infazlar yapılırdı. Kendi içinde bir gösteri haline dönüşen bu idam seanslarında en ön sırada yer kapmak önemliydi.  Genellikle ilk sıralarda yer alan ve yaşlı kadınlardan oluşan grup beklerken sıkılmamak için örgü örerdi.  Bu gruba Fransızca “örgü örenler” anlamına gelen tricoteuse denirdi.


Tordesillas Antlaşması (1494)

Papalık aracılığıyla yeni keşfedilen yerlerin İspanya ve Portekiz Krallıkları arasında paylaştırılması esasına dayanan Tordesillas Anlaşması 7 Haziran 1494 yılında imzalanmıştır.  Antlaşma kabaca Atlas Okyanusu’nu dikey kesen bir meridyenin kabulu üzerinden yapılır.  Meridyenin doğusu Portekiz Kralığı’na batısı ise İspanya Krallığı’na verilir.  Zamanla Antlaşma’nın şartlarının zorlanması ve Portekizlilerin o dönemde henüz keşfedilmemiş Güney Amerika kıtasının doğu burnunu kullanarak (yani Tordesillas meridyeninin doğusundan )kıtaya yayılmaya başladığını görürüz.

Bacalhau

Bacalhau.jpg

Coğrafi keşifler döneminin Portekiz mutfağına bir armağanı.  Portekizcede bir tür okyanus balığının kurutulmuş-tuzlanmış biçimine verilen genel ad.  1500’lerde Portekizli gemiciler keşif seferlerine çıkmadan önce gemi ambarlarında yiyecek stokluyorlardı.  En yaygın yiyecek okyanus balıklarının (genellikle cod) kurutulup tuzlanmasıyla yapılan bacalhau idi.  Yiyeceklerin önceden stoklanması zorlu okyanus koşullarında balık tutma-yemek yapma uğraşından daha pratikti.  Bacalhau zamanla değişik yöntemlerle hazırlanan birbirinden farklı yemeklerin ana malzemesi oldu.

Dört Duvar Bir Ayin

calvinist church.jpg

Çıktığı döneme göre Reformasyon çağının en radikal cemaatlerinden biri sayılabilecek Calvinist hareket Katolik Hristiyanlığın ihtişamı ve sembolizminden pek hazzetmiyordu.  Ayin ritüelleri, müzik, duvarladaki süslemeler ve gravürler Calvinist anlayışa uygun düşmüyordu.  Rahiplerin kıyafetleri Katoliklere göre son derece sadeydi.  Calvinist kiliseler öğretiye uygun olarak imaj ve heykellerden arınmış, simetrik bir düzene sahip minimalist bir estetik anlayışa sahip yapılardı.  Yukarıdaki resim ‘Dört Duvar Bir Ayin’ olarak özetlenen, son derece basit ve sade anlayışla tasarlanan Calvinist bir Kilise’den bir kesit sunuyor.

Fortuna

395px-fortuna or fortune.jpg

Machiavelli’nin Prens adlı eseri özellikle uluslararası ilişkiler alanında devam eden bir tartışmaya parmak basıyor.  Virtu ve Fortuna kavramları insan iradesi ve özgürlüğünün sınırlarını sorguluyor ve tartışmaya açıyor.  Kendi (bazen ‘iyi’ bazen değil) özelliklerimizden oluşan ve insan iradesini, yeteneğini ve erdemini temsil eden Virtu kontrol edebildiğimiz tarafımızı temsil ediyor.  Buna karşın ‘fırtına’ kelimesinin de kökenini teşkil eden Fortuna kavramının kader ile ilişkisi var.  Olayların veya dünyanın kontrol edemedığimiz, önceden kestirilemeyen tarafı ile ilgili Fortuna.  Machiavelli’ye göre Fortuna bu anlamda dişil bir enerjiyi temsil ediyor.  Aslında bu şekliyle Fortuna kavramı feminist bir analizi de davet ediyor.